Myanmar’da Yıkım: Nargis Siklonu
Monday, May 5th, 2008Myanmar’da üçüncü kategori kasırga (saatteki hızı 190 kilometreyi aşan siklon[1]) meydana geldi. (CNNTÜRK, 2008a; NTVMSNBC, 2008; TRT, 2008)
Bölgeden gelen son haberlere göre, yaklaşık seksen bin insanın öldüğü ve yaklaşık kırk üç bin insanın kaybolduğu belirtiliyor. Ayrıca beş bin metrekarelik alanında sular altında kaldığı belirtiliyor. (AA, 2008)
Şekil 1. Nagris Siklonundan etkilenen 5 bölge, Myanmar Birliği (eski adları Burma ve Birmanya). (bbc.co.uk, 2008)
Felaketin ardından beş bölgede (bkz. Şekil 1) yaralananların ve evsiz kalanların sayısı bilinmiyor. Felaketten etkilenenlerin sayısı tam olarak belirlenemiyor. Ülkenin güneyinde meydana gelen Nagris Siklonu (bkz. Şekil 2,3) yüzünden, bazı köylerin, kasabaların ve küçük adaların haritadan neredeyse silindiği belirtiliyor.
Şekil 2. Myanmar’ı vuran Nargis Siklonu’ndan önceki (15 Nisan 2008) ve sonraki (5 Mayıs 2008) görüntüler. (earthobservatory.nasa.gov)
Dünya genelinde son 20 yıldaki en büyük kasırgalar (CNNTÜRK, 2008b),
29 Kasım 1988: Bangladeş’i vuran kasırgada 1500′den fazla kişi öldü. Kasırga, Hindistan’ın Batı Bengal sahillerini de etkiledi.
5-18 Aralık 1990: Filipinler’deki Mike tayfunu 750 kişinin ölümüne neden oldu. Çok sayıda kişi kayboldu.
29 Nisan 1991: Bangladeş’deki fırtınada 138 binden fazla kişi öldü.
5 Kasım 1991: Thelma fırtınası Filipinler’in Leyte adasını vurdu. 6 binden fazla kişi öldü, çok sayıda kişi kayboldu.
2 Kasım 1995: Filipinler’de Angela kasırgasında bin kadar kişi öldü, çok sayıda kişinin kaybolduğu açıklandı.
9 Haziran 1998: Hindistan’ın Gucarat eyaletinde fırtına nedeniyle binden fazla kişi öldü.
26 Ekim-5 Kasım 1998: Orta Amerika’da, özellikle Honduras ve Nikaragua’yı vuran Mitch kasırgasında 9 binden fazla kişi öldü, 15 bin kişinin kaybolduğu, 2.3 milyon kişinin kasırgadan etkilendiği açıklandı. Nikaragua’da meydana gelen deprem ve Cerro Negro yanardağının patlaması ölü sayısının artmasına neden oldu.
29 Ekim 1999: Hindistan’ın Orissa eyaletini vuran fırtınada en az 10 bin kişi öldü, aynı sayıda kişi kayboldu.
17-19 Eylül 2004: Haiti’yi vuran Jeanne kasırgasında 1890 kişi öldü, yaklaşık 850 kişi kayboldu.
29-30 Ağustos 2005: Katrina kasırgası, ABD’nin güneyinde özellikle Lousiana ve Mississippi’de 1500′den fazla kişinin ölümüne neden oldu.
15 Kasım 2007: Bangladeş’i vuran Sidr kasırgasında en az 4 bin 400 kişi öldü, milyonlarca kişi evsiz kaldı.
Not:
[1]Siklon (Fr. cyclone), atmosferde bir alçak basınç alanı çevresinde hızla dönen rüzgârların oluşturduğu şiddetli fırtına, kiklon. (tdk.gov.tr, 2008) Daha fazla bilgi için.
Şekil 3. Nargis Siklonu (earthobservatory.nasa.gov)
Nagris Siklonu ile ilgili daha fazla bilgi. (İngilizce)
Kaynakça:
AA, 2008. Nergis Kasırgası: Myanmar’da Ölü Sayısı 80 Bin, Labutta, Myanmar, Anadolu Ajansı, aa.com.tr, 8 Mayıs 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
CNNTÜRK, 2008a. Myanmar’ı vuran kasırgada ölü sayısı 4 bin, cnnturk.com.tr, 5 Mayıs 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
CNNTÜRK, 2008b. Myanmar’ı vuran kasırgada ölü sayısı 22 bin 500, cnnturk.com.tr, 6 Mayıs 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
NTVMSNBC, 2008. Myanmar’da kasırga: Ölü sayısı 10 bine çıkabilir, Yangon (Rangoon), ntvmsnbc.com, 5 Mayıs 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
TRT, 2008. Myanmar’da Kasırga Faciası, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, trt.net.tr, 5 Mayıs 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
Yazar adı ve yayın adı kaynak belirtilerek özgürce kullanılabilir.
Güler, B. 2008. Myanmar’da Yıkım: Nargis Siklonu, yerbilimleri.com
