Etiket arşivi: krater

İlk Kez Deniz Altındaki Bir Yanardağ Patlaması Tahmin (!) Edilmiş

Deniz araştırmacıları, daha önce ilk kez bir sualtı yanardağının (/volkanının) patlamasına tanık olmuşlardı.

Şimdiyse, ilk kez deniz altındaki bir yanardağ patlaması 5 yıl önceden (!) tahmin edildi. Patlama, Oregon eyaletinin yaklaşık 400 kilometre açığında Pasifik (Büyük) Okyanusu’nda gerçekleşti. Dünyanın en etkin volkanik bölgelerinden birinde bulunan Eksenel Sualtıdağı (Axial Seamount) 27 Temmuz 2011’de harekete geçti.

Yerbilimci Bill Chadwick (Oregon Üni.) ile yerdoğabilimci Scott Nooner’ın (Columbia Üni.) bu volkanı 10 yıldan uzun bir süredir izlediklerini belirtiyor. Biliminsanları, 2006’da yayımladıkları bir araştırmada (öz aşağıda), okyanus tabanında ölçüm yapan robotların elde ettiği veriler sayesinde sualtı volkanının mağma dolu olduğunu saptamışlar ve Eksenel Sualtıdağı’nın 2014’ten önce patlayacağı öngörüsünde bulunmuşlar. Bu tahminin, okyanus tabanında yapılan ve volkanın kabardığını gösteren basınç ölçümlerine dayandığı belirtiliyor. Volkan yüzeyinin bir balon gibi aşamalı olarak yılda 15 santimetre kabardığını, mağmanın volkanın ağzına doğru yükseldiği ve tepe noktasında biriktiği tespit edilmiş.

Vertical deformation monitoring at Axial Seamount since its 1998 eruption using deep-sea pressure sensors
Pressure measurements made on the seafloor at depths between 1500 and 1700 m at Axial Seamount, an active submarine volcano on the Juan de Fuca Ridge in the northeast Pacific Ocean, show evidence that it has been inflating since its 1998 eruption. Data from continuously recording bottom pressure sensors at the center of Axial’s caldera suggest that the rate of inflation was highest in the months right after the eruption (20 cm/month) and has since declined to a steady rate of ~15 cm/year. Independent campaign-style pressure measurements made each year since 2000 at an array of seafloor benchmarks with a mobile pressure recorder mounted on a remotely operated vehicle also indicate uplift is occurring in the caldera at a rate up to 22 ± 1.3 cm/year relative to a point outside the caldera. The repeatability of the campaign-style pressure measurements progressively improved each year from ± 15 cm in 2000 to ± 0.9 cm in 2004, as errors were eliminated and the technique was refined. Assuming that the uplift has been continuous since the 1998 eruption, these observations suggest that the center of the caldera has re-inflated about 1.5 ± 0.1 m, thus recovering almost 50% of the 3.2 m of subsidence that was measured during the 1998 eruption. This rate of inflation can be used to calculate a magma supply rate of 14 × 106 m3/year. If this rate of inflation continues, it also suggests a recurrence interval of ~16 years between eruptions at Axial, assuming that it will be ready to erupt again when it has re-inflated to 1998 levels.

Eksenel Sualtıdağı 1998’de patladığında kaldera oluşmuş yani büyük bir çukur meydana gelmiş ve zemin önceki konumuna göre 3,2 metre alçalmış. Bu olayı saptayan araştırmacılar, yanardağın kalderasının yeniden mağmayla dolup 1998’deki düzeye ulaştığında tekrar patlamaya hazır olacağını söylemiş. Chadwick, yanardağ patlamasını öngörmenin zor olduğunu, denizaltındaki yanardağlar hakkında ise karadakilerden daha az bilgi sahibi olduklarını ifade ediyor. Nooner da, bunun okyanus altında patlamanın tüm dönemi ölçülen ve yüzey deformasyonu (yamulması) izlenen tek yanardağ olduğunu belirtiyor.

Konu ile ilgili haber için tıklayın!


Arm of the remotely operated vehicle Jason samples freshly erupted lava on Axial Seamount, July 27, 2011. Lava erupted in April 2011 has flowed under an archway formed by an older eruption. Shimmering hot water containing white masses of microbes exits from a seafloor vent. Such so-called “snowblower” vents are seen only right after eruptions—evidence of a vast bloom created by these events. (Dave Butterfield, University of Washington. Copyright Woods Hole Oceanographic Institution)


Crew members prepare the remotely operated vehicle Jason to dive to Axial Seamount. (Bill Chadwick, Oregon State University)

In a First, Scientists Successfully Forecast Undersea Eruption
Lava Flow Is Spotted Off Oregon

Researchers returning from a cruise some 250 miles off the coast of Oregon have reported seeing a volcanic eruption on the seafloor that they accurately forecast five years ago—the first successful prediction of an undersea eruption. The event took place at Axial Seamount, one of the most active and intensely studied undersea peaks in the world.

Bill Chadwick, an Oregon State University geologist, and Scott Nooner, a geophysicist at Columbia University’s Lamont-Doherty Earth Observatory, have monitored the seamount for more than a decade; in 2006 they published a paper saying that Axial would erupt before 2014, when seafloor-surface measurements had reached a threshold indicating that the volcano had filled with enough magma to rupture.

“Volcanoes are notoriously difficult to forecast, and much less is known about undersea volcanoes than those on land, so the ability to monitor Axial Seamount, and determine that it was on a path toward an impending eruption is pretty exciting,” said Chadwick, who was chief scientist on the recent expedition.

Axial last erupted in 1998. Chadwick, Nooner and colleagues have monitored it ever since, using precise bottom-pressure sensors – the same instruments used to detect tsunamis in the deep ocean – to measure vertical movements of the floor of the volcano’s crater, or caldera, much like scientists use satellite ground-positioning instruments on land to measure movements of the ground. Before the eruption, the surface of the volcano was gradually inflating like a balloon, at the rate of 15 centimeters (six inches) a year, indicating that magma was rising and accumulating under the summit. When Axial erupted in 1998, the caldera floor suddenly deflated 3.2 meters (10.5 feet), as magma poured out onto the seabed. The scientists said that the volcano would be ready to erupt again when re-inflation pushed the caldera floor back to its 1998 level.

“Forecasting the eruption of most land volcanoes is normally very difficult at best, and the behavior of most is complex and variable,” said Nooner. “We now have evidence that Axial Seamount behaves in a more predictable way than many other volcanoes.” Nooner said this was likely due to the volcano’s robust magma supply, coupled with its thin crust, and its location on a mid-ocean ridge, where the crust is constantly spreading. On land, scientists have honed techniques for monitoring dangerous volcanoes such as Washington’s Mount Rainier and Italy’s Vesuvius. However, false alarms and nasty surprises, such as the unexpectedly powerful 1980 explosion of Washington’s Mount St. Helens, are more the rule than the exception. No two volcanoes are alike, but the research at Axial could add insights into the potential behavior of similar volcanoes, said Nooner.

The scientists discovered the eruption on July 29, while Chadwick, Nooner and University of Washington colleagues Dave Butterfield and Marvin Lilley were leading an expedition aboard the research vessel Atlantis, operated by the Woods Hole Oceanographic Institution. Using Jason, a remotely operated robot submarine, they spotted a lava flow that had not been there the year before. “When we first arrived on the seafloor, we thought we were in the wrong place, because it looked so completely different,” said Chadwick. “We couldn’t find our markers or monitoring instruments or other distinctive features on the bottom. Once we figured out that an eruption had happened, we were pretty excited.”

The eruption excited biologists, too. When undersea eruptions occur, huge amounts of heat emerge, the chemistry of seafloor hot springs changes, and pre-existing biological communities are often destroyed, while new ones form. Some species are found only right after eruptions. Butterfield has been tracking the chemistry and microbiology of hot springs around the caldera since the 1998 eruption. “The seawater within the caldera was much murkier than usual, and that meant something unusual was happening,” he said. The scientists will examine the chemistry of vent water samples and work with Julie Huber of the Marine Biological Laboratory to analyze DNA and RNA of microbes in the samples.

The team also recovered instruments, including two bottom pressure recorders and two ocean-bottom hydrophones, which showed that the eruption took place on April 6 of this year. A third hydrophone was found buried in the new lava flows. The flow was at least two kilometers (1.2 miles) long, but so far, it is hard to tell its full scope, said Chadwick. He said that it might be three times bigger than the one in 1998. The latest eruption caused the caldera floor to sink by more than two meters (six feet).

The bottom-anchored instruments documented hundreds of tiny earthquakes and sinkage of the caldera during the volcanic eruption, but those readings were not retrieved until the latest visit. On the day of the eruption, land-based seismic monitors and a hydrophone array operated by the U.S. Navy detected only a handful. Bob Dziak, an Oregon State marine geologist who monitors the Navy array, said that because the quakes detected were so few and relatively small, the team did not suspect an eruption at the time.

The scientists will measure the rate of inflation over the next few years to see if they can successfully forecast the next event. “The acid test in science – whether or not you understand a process in nature – is to try to predict what will happen based on your observations,” Chadwick said. “Now we can build on that knowledge and look to apply it to other undersea volcanoes – and perhaps even volcanoes on land.”

The study was jointly funded by the National Oceanic and Atmospheric Administration and the National Science Foundation.

Kaynakça
Columbia, In a First, Scientists Successfully Forecast Undersea Eruption, 11 Ağustos 2011 tarihinde ulaşılmış.
NTVMSNBC, Volkanın patlayacağı 5 yıl önceden bilindi, 11 Ağustos 2011 tarihinde ulaşılmış.

Antarktika Okyanusu’nda Sualtı Yanardağları Bulundu

Dünya’da buzun ve yanardağın bir arada bulunduğu herhangi bir yer sorulsa, herhalde akla gelen ilk yer, okyanus ortası sırtının bir ürünü olan, sıcak nokta, İzlanda olur..

Araştırmacılar tarafından, Antarktika (Güney) Okyanusu’ndaki Güney Sandviç Adaları’nın açıklarında daha önce var olduğu bilinmeyen 12 tane sualtı yanardağı keşfedildi. Bu keşifte kullanılan araştırma gemisindeki, deniz tabanı haritalama teknolojisi ile deniz yüzeyinin altında bulunan yanardağlar açığa çıkarıldı. Hatta bunlardan birkaçı Nemrut Dağı kadar —yer yer 3 kilometre- yüksekliğe sahipmiş. Ayrıca yıkılmış yanardağların ve su yüzeyinde görülen 7 etkin yanardağın oluşturduğu takımadaların yakınında da 5 kilometre çapa sahip yanardağ ağızları (kraterler) bulunmuş.


Büyütmek için tıklayın!
Yeni bulunan 12 sualtı yanardağı ve çevresinin batimetri haritası. Kırmızı renkli bölgeler yanardağların zirvesini, mavi renkli bölgeler okyanus tabanını temsil ediyor. Görüntü: Britanya Antarktika Araştırma Kurumu.

Yanardağ patlamaları gerçekleştiği zaman neler olduğunu ya da sualtında meydana gelen göçüklerin üretebileceği tsunami (dev dalga) gibi potansiyel tehlikelerin mekanizmasını kavramada, bu çalışmanın önemli bir yer aldığı belirtiliyor. Bunun yanı sıra, yanardağ etkinliğinden kaynaklı sıcak suların hüküm sürdüğü sualtındaki yerşekilleri ve çevresi, birçok vahşi türe zengin bir habitat sunuyorken dünyadaki yaşama dair yeni ve değerli bir anlayış daha ekliyor.

Deniz altındaki yanardağ etkinliği ile ilgili anlamadığınız birçok şey var. Muhtemelen sualtındaki yanardağlar sürekli patlıyor veya o bölgelerde çökme/göçme meydana geliyor. Yanardağları ifşa eden bu teknoloji ile elde ettiğimiz bilgiler, salt Dünya’nın evrimine dair hikâyeyi okumamıza fırsat vermekle kalmayacak. Aynı zamanda bu bilgiler, gezegenimizde popülasyonun yoğun olduğu bölgelerde yaşanan doğa kaynaklı tehlikelerin önlenmesinde biliminsanlarına yardımcı olacaktır.
—Phil Leat (Britanya Antarktika Araştırma Kurumu)


Sea-floor mapping technology reveals volcanoes beneath the sea surface. Image: British Antarctic Survey.

Hidrotermal çatlakların oluşturduğu sualtı yanardağlarının keşfi ile ilgili ayrıntılar Uluslararası Antarktika Yerbilimleri Sempozyumu 2011‘de sunulmuş. Çalışmanın sempozyumda sunulan özün aşağıda..

Volcanoes of the submarine South Sandwich arc revealed by new bathymetric survey
The South Sandwich arc, South Atlantic, a prime example of an intra‐oceanic arc in an entirely oceanic setting, has been mapped for the first time using multibeam sonar. The new survey shows nine main volcanic centers and ca. 20 main seamounts in the 540 km long volcanic arc. The central seven centers are 3‐3.5 km high and emerge as the main South Sandwich Islands. The northernmost center, around Protector Shoal, is a partly silicic cluster of seven stratovolcano seamounts and a 15 km diameter volcanic plateau. The southern center includes the newly found Adventure Caldera. The volcanoes have been affected by a range of mass wasting phenomena, including debris avalanches, slumps, erosion at sea level and sediment dispersal by mass flows. There is abundant evidence of slope instability and landsliding of volcanoes. There are abundant large, striking, wave‐like structures that have wavelengths of 2‐4 km and amplitudes of 50‐150 m on the ca. 2°‐3° submarine slopes of these volcanoes. TOPAS sub‐bottom imagery shows stratified units in the wave‐like structures that prograde downslope from wave crests and that can locally be traced from crest to crest, indicating that they are sediment waves, although modified by slumping. Sediment wave fields have central channels and originate from chutes connecting them to shallow shelves around the islands. The origin of the large volumes of sediment required to form the sediment wave fields is interpreted to result from high rates of coastal erosion. The emergent volcanoes are largely glaciated, with many glaciers discharging sediment at the coast. Coasts are unprotected from South Atlantic swell and dominated by eroding cliffs. Sediment on the shelves is discharged along the cutes as turbidity currents or other mass flows towards to sediment wave fields.

Yazar adı ve yayın adı kaynak belirtilerek özgürce kullanılabilir.
Güler, B., 2011. Antarktika Okyanusu’nda Sualtı Yanardağları Bulundu, yerbilimleri.com

Kaynakça
BAS, Underwater Antarctic volcanoes discovered in the Southern Ocean, 12 Temmuz 2011 tarihinde ulaşılmıştır.

Güneş Sisteminin En Büyük Krateri Mars’ta Mı?

Mars’ta bir göktaşının çarpmasıyla oluşmuş dev bir krater keşfeden Amerikalı astronomlar, bunun Güneş Sisteminin en büyük krateri olduğunu ve aynı tarihlerde Dünya üzerinde meydana gelen benzer bir olayda Ay’ın oluştuğunu düşünüyorlar.

Mars’taki Galle krateri, “mutlu yüz”. Görüntü: ESA

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) bir ekibin geliştirdiği yeni bir yöntemle yapılan gözleme göre, bu çarpışmanın etkisiyle oluşan ve şu anda kısmen silinen yaklaşık 10 bin kilometre uzunluğundaki eliptik biçimli krater, Kızıl Gezegenin Tharsis bölgesinde bulunuyor.

Amerikalı bilim adamları İngiliz Nature dergisinde yayımladıkları bilimsel makalelerinde, asteroidin çarpmasının Mars’ın yarıkürelerinden birinin diğerinden neden daha alçak ve daha ince kabuklu olduğunu açıkladığını düşünüyor.

Kızıl Gezegenin iki yarıküresi arasındaki fark, hala çözülmemiş sorulardan biri. Mars’ın ovalardan oluşan kuzey yarıküresi kısmen daha düzken, güney yarıküresi kuzeye göre daha ince kabuklu ve daha dağlık araziden oluşuyor.

Bilim adamları bununla ilgili iki teori sunarken, birinden birini seçmek için şimdiye dek hiçbir kanıt elde edilemedi. Bunlardan biri, Mars’a dev bir asteroid ya da kuyrukluyıldız çarpması; diğeri, gezegenin mantosunun büyük ölçüde yükselmesi.

Araştırmanın başındaki Profesör Jeffrey Andrews-Hanna, “kuzey havzası” adını verdikleri ve düzgün olmayan bir çarpmayla oluşan bu dev kraterin, Güneş Sisteminde şimdiye dek bilinen en büyük kraterin dört katı büyüklüğünde olduğunu belirtti.

Dergideki ikinci bir makalede de, California eyaletinin Pasadena kentindeki California Institute of Technology’den (Caltech) bir ekip, üç boyutlu simülasyonların yardımıyla, çarpmanın açısını, hızını ve göktaşının büyüklüğünü hesapladı.

Buna göre, çarpmanın açısı 30 ila 60 derece, hızı saniyede 6 ila 10 kilometre ve gökcisminin çapı bin 600 ila 2 bin 700 kilometre Santa Cruz’daki California Üniversitesinden üçüncü bir ekip de, çarpışmanın etkisiyle Mars kabuğunun tepkisini incelemek için bir model oluşturdu.

Bilim adamları, modellerinde bu çarpışmanın etkisiyle gözlemlenen kraterle aynı büyüklükte bir çukur oluştuğunu, Kızıl Gezegenin geçmişte olduğu gibi manyetik alanının değiştiğini ve düzlüklerin oluştuğunu gördü.

Bu haber, CNNTÜRK ve Zaman sitelerinden değiştirilmeden alınmıştır.