Yerbilimleri

MTA Harıl Harıl Kömür Arıyor

Maden Tetkik Arama (MTA), son üç (2005-2008) yıldır, beş kömür sahasında yürüttüğü arama çalışmalarının sonucunda, 2 milyar 300 milyon tonluk linyit rezervi buldu. (AA, 2008; NTVMSNBC, 2008; TRT, 2008)

Şekil 1. Kömür (TRT, 2008)

Kömürün tonu en düşük fiyat olan 30 Amerikan dolarından hesaplandığında ekonomik değeri yaklaşık 70 milyar Amerikan dolarını buluyor. Ayrıca bulunan rezerv, Türkiye’nin bugünkü tüketim seviyesiyle 38 yıllık kömür ihtiyacını karşılayacak düzeyde olduğu belirtiliyor.

Orta kalori düzeyine sahip rezervlerdeki kömürün özellikle termik santraller için uygun olduğu belirtiliyor. Son bulunan yataklarla birlikte Türkiye’nin kömür rezervi 10 milyar tonu aştı.

Arama çalışmalarının 2013 yılına kadar devam etmesi planlanıyor. Çalışma hakkında daha geniş bilgi için, MTA Enerji ve Hammadde Etüt ve Arama Dairesi Kömür Birimi‘nin ağ kümesine bakabilirsiniz.

Kaynakça:
AA, 2008. Kömürde 2,3 Milyar Tonluk Yeni Rezerv, Anadolu Ajansı, Ankara, aa.com.tr, 20 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
NTVMSNBC, 2008. MTA 38 Yıllık Yeni Linyit Rezervi Buldu, Ankara, ntvmsnbc.com, 20 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
TRT, 2008. Yeni Kömür Rezervi Bulundu, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, trt.net.tr, 20 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.

Yazar adı ve yayın adı kaynak belirtilerek özgürce kullanılabilir.
Güler, B. 2008. MTA Harıl Harıl Kömür Arıyor, yerbilimleri.com

Posted in Araştırma, Enerji, Fosil, Maden | No Comments »

Kastamonu’daki Kömür Ocağında Göçük: 2 Ölü

Nanepınarı köyündeki (Cide/Kastamonu) kömür ocağında göçük meydana geldi. Göçükte mahsur kalan iki işçiden, birinin cesedine ulaşıldı. Diğer işçinin kurtarılması için, ekipler çalışmalara devam ediyor. (AA, 2008; CNNTÜRK, 2008a; Zaman, 2008a)

Şekil 1. Bölgedeki kurtarma çalışması devam ediyor. (CNNTÜRK, 2008b)

Nanepınarı köyünde (Cide/Kastamonu), Üçeller Madencilik’e ait kömür ocağında, 150-200 metre arasında derinlikte meydana gelene göçükte, işçiler Şaban Mutlu (42) ve Kadir Akpınar (22) mahsur kaldı. Şaban Mutlu’nun cesedine ulaşıldı. Bir doktor ve jandarma ekibi gözetiminde göçük altındaki Kadir Akpınar’a ulaşabilmek için çalışmalar sürüyor.

Son gelişmelere göre bölgeye Çorum’daki özel bir maden ocağından kurtarma ekibi gelmiş ve TTK Zonguldak işletmesinden de bir ekibin, Cide’ye gelmek üzere yola çıktığı biliniyor.

Göçük altında mahsur kalan Kadir Akpınar, Amasra’dan gelen Türkiye Taşkömürü Kurumu’na (TTK) bağlı,  kurtarma ekiplerinin çalışmaları sonucunda, 80 metre derinlikte bulundu. (CNNTÜRK, 2008b; Zaman, 2008b) Hayatını kaybettiği açıklanan Akpınar’ın cesedini göçük altından çıkarma çalışmalarının yeni bir göçüğün oluşmaması için kontrollü bir şekilde devam ettiği bildirildi. (Öztürk, 2008)

Kaynakça:
AA, 2008, Cide’de Kömür Ocağında Göçük: 1 ölü, Anadolu Ajansı, aa.com.tr, 17 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
CNNTÜRK, 2008a. Kastamonu’da kömür ocağında göçük, cnnturk.com, 17 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
CNNTÜRK, 2008b. 80 metre derinlikte, göçük altında…, cnnturk.com, 18 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
Özürk, S. 2008. Maden göçüğünde bir işçinin daha cesedine ulaşıldı, Kastamonu, İhlas Haber Ajansı, iha.com.tr, 18 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
Zaman, 2008a. Kastamonu’da kömür ocağında göçük, zaman.com.tr, 17 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
Zaman, 2008b. Cide’de kömür ocağında göçük, zaman.com.tr, 17 Nisan 2008 tarihinde ulaşılmıştır.

Yazar adı ve yayın adı kaynak belirtilerek özgürce kullanılabilir.
Güler, B. 2008. Kastamonu’daki Kömür Ocağında Göçük, yerbilimleri.com

Posted in Güncel Haberler, Maden | No Comments »

Cehenneme Açılan Kapı

Türkmenlerin “Cehenneme Açılan Kapı” adını verdiği, 35 yıldır için için yanan doğalgaz rezervi (/birikintisi, yığını), sondaj yapan yerbilimciler tarafından bulundu. (bkz. Şekil 1, 2) Bu rezerv, kamp alanındaki sondaj malzemelerinin yerin dibine gitmesi sonucu bulundu. Yeraltındaysa, büyük bir mağaranın olduğunu düşünülüyor. Ne kadar doğalgazın yandığıysa bilinmiyor.

Şekil 1. İçten içe yanan doğalgaz (Daşoğuz - Türkmenistan) Fotoğraf: John H. Bradley

Şekil 2. Google Earth kullananlar, 40 15′ 10″ N, 58 26′ 28″ E koordinatlarında yanan bölgeyi görebilir. Fotoğraf: John H. Bradley

Dünyada çapında da benzer olaylar yaşanmış. Çin, Hindistan, Rusya, Amerika Birleşik Devletleri, Endonezya, Venezüella, Avustralya, Güney Afrika, Almanya, Romanya ve Çek Cumhuriyeti’nde büyük ya da küçük çapta yeraltında kömür yangınları meydana gelmiş. (bkz. Şekil 3)

Şekil 3. Dünya çapında yeraltında çıkan kömür yangınları

İçten içe yanan kömür madenlerindeki yangınlar, kömür damarlarında ya da kömür yataklarında yüzeyden veya etraftan emilen oksijenle (oksidasyon) başlıyor. Tepkime sonucu kömürün sıcaklığı giderek artıyor ve yaklaşık 80 °C’ye ulaşan kömür yanmaya başlıyor.

Bu yangınlar, etrafa ölümcül gazlar da salıyor. Hatta yeraltında boşluklar oluşturup, ani çökmelere neden oluyor. Önlem alınmazsa, ciddi yaralanmaların ve ölümcül olayların olmaması içten bile değil. (bkz. Şekil 4)

Şekil 4. Uyarı tabelası (Centralia/Pensilvanya/ABD)

Bunun dışında bu yangınlar, insanlar, kömürün bulunduğu yer, kömürün yaşı, karbondioksit (CO₂), metan (CH₄), nitrojen oksitler (NO_x), nitro oksit (N₂O), karbonmonoksit (CO), sülfür dioksit (SO₂) gibi gazlar ve diğer tetikleyici etkenlere bağlı olarak da çıkabiliyor.

Kaynakça:
Englishrussia.com, 2008. Darvaz: The Door to Hell, englishrussia.com, 27 Mart 2008 tarihinde ulaşılmıştır.
Kuenzer, Claudia (Lead Author); Galal Hassan Galal Hussein (Topic Editor). 2008. “Coal fires.” In: Encyclopedia of Earth. Eds. Cutler J. Cleveland (Washington, D.C.: Environmental Information Coalition, National Council for Science and the Environment). [First published in the Encyclopedia of Earth March 16, 2007; Last revised January 8, 2008; Retrieved March 27, 2008], www.eoearth.org, 27 Mart 2008 tarihinde ulaşılmıştır.

Yazar adı ve yayın adı kaynak belirtilerek özgürce kullanılabilir.
Güler, B. 2008. Cehenneme Açılan Kapı, yerbilimleri.com

Posted in Enerji, Maden, Sondaj (/Delme) | No Comments »