Etiket arşivi: deprembilimi

Deprem Öncesi, Esnası ve Sonrasında Yapılacaklar

strike_slip_fault

Doğanın en korkutucu ve en yıkıcı fenomenlerinden birisi şiddetli depremler ve dehşet verici olan yıkıcı etkisidir. Bir deprem gezegenimizin toprağın altındaki tabakaların kırılması ve kaymasıyla uzun bir süredir biriktirdiği yükün serbest bırakılması ile aniden yaşanılan bir sallantıdır. Yüz milyonlarca yıl boyunca tektonik levhaların gücü gezegenimize şekil vermiştir. Gezegenimizin yüzeyini oluşturan büyük tabakalar birbirlerinin üzerinden, altından ya da yanlarından geçmektedir. Bazen bu hareket ağır adımlarla gerçekleşir. Başka zamanlarda tabakalar kilitlenir ve böylece biriktirdikleri enerjiyi serbest bırakamamaktadırlar. Birikilen enerji yeterince büyüdüğü zaman bu tabakalar kilitten kurtulur. Eğer bir deprem nüfusun fazla olduğu bir yerde yaşanırsa, bir sürü ölüme, yaraya ve eşya ve/veya yapıların zarara uğramasına sebep olabilmektedir. Depremler bir sene içerisinde herhangi bir zamanda gerçekleşebilir. Bir depremin tam olarak ne zaman yaşanılacağını tahmin edebilmek oldukça zor bir şey olduğundan sizin ve sevdiklerinizin bir deprem gerçekleşmeden evvel bir ön hazırlık yapması oldukça önemli bir şeydir.

Deprem Öncesi Yapılması Gerekenler
(1) İlk olarak bir acil durum kiti hazırlamanız ve bir de yakınlarınızla iletişime geçebilmeniz için bir plan kurmanız gerekir. Deprem çantalarında neler olması gerektiği alttaki resme bakarak görebilirsiniz, ya da isteğinize bağlı olarak hazır deprem çantalarını sipariş edebilirsiniz.

deprem_cantasi

(2) Rafların duvarlara sıkı bir şekilde bağlı olduğundan emin olunuz.

(3) Büyük ya da ağır objeleri rafların en alt kısımlarına yerleştiriniz. Böylece deprem esnasında bu objeler üzerinize düşmez.

(4) Cam gibi kırılabilecek objeleri dolapların en altına yerleştiriniz.

(5) Duvara asılan resimlerinizin ve aynalarınızın sağlam bir şekilde yerleştirildiğinden ve yatak, kanepe ya da insanların oturabileceği yerlerden uzak olduğundan emin olunuz.

(6) Yanma riski taşıyan elektrik kabloların ve gaz bağlantıların düzgün olduğundan emin olunuz. Tamir şart ise için tek başınıza çalışmaya kalkışmayınız ve gerekirse bir uzman çağrınız.

(7) Olası gaz ya da su sızıntısı için esnek boruları tercih ediniz, çünkü bunlar kırılmaya daha dayanıklıdırlar.

(8) Su ısıtıcının, buzdolabın, ocağın ve gaz bağlantısı olan cihazların duvara ve yere bağlı ve sabit olduğundan emin olunuz.

(9) Tavanda ve temelde derin çatlaklar varsa tamir ettiriniz. Bir uzmandan yapıyla ilgili strüktürel (yapısal) kusurların olup olmadığı konusunda bilgiler alınız.

(10) Yanabilme özelliğine sahip ürünleri kilitleri olan dolapların içerisinde tutunuz.

(11) Kaldığınız yerde güvenli yerleri belirleyin. Bunları iç duvarlar ya da dayanıklı masalar olabilir. Bu yerleri aklınızda daima bulundurunuz.

(12) Gerekirse yakınlarınızla antrenmanlar yapabilirsiniz. Masaların altına girdiğiniz zaman tutunun. Bu “Çök, Kapan ve Tutun” tekniği olarak bilinir (Drop, Cover & Hold On).

Deprem Sırasında Yapılması Gerekenler
Eğilin, saklanın ve tutunun. Fazla hareket etmeyiniz ve eğer kapalı bir alandaysanız, sallanma geçene kadar orada durunuz, böylece ne zaman çıkmanın güvenilir olduğunu öğrenebilirsiniz.

Eğer Bir Yapının İçindeyseniz;
(1) Demin de söylediğimiz gibi eğilin, saklanın ve tutunun. Eğer yakınınızda bir masa yoksa o zaman yapının kenarına gidin, eğilin ve kollarınızla yüzünüzü ve başınızı koruyun.

(2) Camdan, pencerelerden, dış kapılardan, duvarlardan ve düşebilecek her şeyden uzak durunuz.

(3) Eğer bir yataktaysanız, orada kalın ve başınızı bir yastıkla koruyun. Eğer üzerinize düşebilecek ağır bir şey varsa [mesela tepenizde bulunan aydınlatma fikstürü (tesisatı)] o zaman daha güvenilir bir alana gidiniz.

(4) Dayanıklı olup olmadığından emin olmadığınız kapılardan geçmeyiniz. Kapıların olduğu alanlar genellikle dayanıklı değildir ve korunmak için ideal yerler değildir.

(5) Dışarı çıkmanın güvenilir olduğu bir zamana kadar içeride kalınız ve sallantının bitmesini bekleyiniz. Yapı sallanırken dışarıya çıkmayınız. Araştırmalar gösteriyor ki birçok insanın yaralanmasının sebebi yapıda farklı bölgelere yöneldikleri ya da çıktıkları içindir.

(6) Asansörleri kullanmayınız. Olası bir elektrik kesintisiyle içeride hapsolabilir ya da sert bir düşüş yaşayabilirsiniz.

(7) Elektrik kesintisinin yaşanabileceğini ve yangın alarmının da devreye girebileceğini unutmayınız.

Eğer Dışarıdaysanız;
(1) Yapılar (binalr vs.), sokak lambaları ve elektrik kablolarından uzak duracak şekilde yerinizden kıpırdamayınız ve korunmak için bir yapıya girmeyiniz.

(2) Sanılanın aksine en büyük tehlike yapının dışarısında bulunmaktadır. Tehlikeli olan alanlar yapıların girişleri ve dış duvarına yakın olan yerlerdir. 1933 Long Beach depreminde hayatını kaybeden insanların birçoğu yapının dışarısına koşmalarıyla beraber üzerlerine devrilen duvarlardan ve yapıdan düşen parçalardan (pencere, duvar, eşya vs.) dolayı öldüler. Deprem sırasında yerin hareketinden dolayı yaşanılan ölüm ve yaralanma olayları ise nadirdir.

Eğer Hareket Eden Bir Aracın İçindeyseniz;
(1) Yapılardan, ağaçlardan ve elektrik kablolarından uzak duracak bir şekilde aracınızın içerisinde kalınız.

(2) Deprem durunca dikkatli bir şekilde yolunuza devam ediniz. Deprem sırasında hasar gören yollardan, köprülerden ve rampalardan uzak durunuz.

Eğer Enkaz Altındaysanız;
(1) Etrafı görebilmek için kibrit yakmayınız. Yanlışlıkla kendinizi yakabilirsiniz.

(2) Fazla hareket etmemeye çalışın ve tozun yükselmesine sebep olmayın. Bu şekilde üzerinize daha fazla ağırlık katacak şeylerin düşmesini ve nefesinizin tutulmasını engellemiş olursunuz.

(3) Ağzınızı bir şeyler örtünüz.

(4) Kurtarma ekibin sizi tespit edebilmesi için bir boruya ya da ses çıkarabilecek bir şeye vurun. Yanınızda bir ıslık varsa onu kullanınız. Başka şansınız kalmadığı sürece bağırınız, çünkü bağırdıkça size tehlikeli gelebilecek derecede toz yutabilirsiniz.

(5) Arama-Kurtarma konusunda uzman kişiler gelene kadar sevdiklerinizi arayıp çıkarmak isteyebilirsiniz, ancak unutmayınız ki bastığınız yerlerin altında başka insanlar da olabileceği için ağırlık oluşturup birisinin hayatını kurtarırken bir başkasının ölümüne sebep olabilirsiniz.

Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler
(1) Deprem durunca, çevrenizi kontrol edin ve hareket etmenin güvenilir olup olmadığından emin olun. Fırsatınız varsa da yapıdan çıkın.

(2) Deprem sonrasında gelecek dalgalanmaları unutmayınız. Bunlar ana depremden daha az şiddete sahiptir ama yine de ana depremin oluşturduğu zayıflıkları yıkabilecek kadar güçlü olabilirler. Bunlar ana depremden sonra ilk saatler, günler, haftalar ve hatta aylar içerisinde bile yaşanabilir.

(3) Yaralı insanlara yardım etmeye çalışınız. Ağır yaralı insanları yerinden fazla oynatmamaya çalışınız ve yardım için bekleyiniz, fakat acil bir durum söz konusuysa onları kurtarabilirsiniz (örneğin, o esna bir çökme yaşanabilir ve kişiyi kurtarmanız gerekebilir).

(4) Bir deprem sonrasında en tehlikeli şeylerden birisi de yangının olmasıdır. Mümkünse küçük boyutta ateşleri söndürmeye çalışınız.

(5) En son durumlar hakkında önemli bilgiler edinebilmek için bir radyo ya da televizyon arayınız.

(6) Denize yakın yerlerde yaşıyorsanız, olası tsunamilere dikkat ediniz ve buradan uzaklaşınız.

(7) Telefonu sadece acil durumlar için kullanınız.

(8) Eviniz artık güvenli değilse ve yakınlarda insanların kalabileceği güvenli bir barınak ya da yapı varsa oraya gidiniz.

(9) Yardımınıza ihtiyaç duyulmadığı zamanlarda zarar görmüş yapılardan uzak durmaya çalışınız. Otoriteler güvenli olduğunu söyledikleri zaman evinize dönebilirsiniz.

(10) Aracınızı kullanırken dikkat ediniz ve eğer geceyse sokak ışıkların sönme olasılığını göz önünde bulundurunuz.

(11) Evinizde döndüğünüz zaman dolapları açınca dikkatli olunuz.

(12) Kırılmış objelerin size zarar vermemesi için uzun bir pantolon, uzun kollu bir üstlük, sağlam ayakkabılar ve mümkünse eldivenler giymeye çalışınız.

(13) Eğer yere ilaçlar ya da yanabilecek sıvılar dökülmüşse onları hemen temizleyiniz. Gaz sızıntısının ya da bir tür kimyasalın kokusunu alıyorsanız o zaman alanı terk ediniz.

(14) Şömineniz varsa orayı da inceleyiniz. Fark edilmeyen hasarlar bir yangına sebep olabilir.

(15) Beyaz eşyalarınızı da kontrol ediniz.

(16) Gaz sızıntısı tespit ettiyseniz, camınızı açık bırakıp binayı terk ediniz. Ana gazı kapatabiliyorsanız kapatın ve telefonla uzman kimselere ulaşmaya çalışınız. Eğer gazı kapattıysanız, o zaman ancak bir uzman tarafından geri açılması gerekir.

(17) Elektrikle çalışan sistemlerde hasar olup olmadığını kontrol ediniz. Eğer bir hasar tespit ettiyseniz o zaman elektriği ana yerden kapatınız. Eğer şalterleri kapatabilmek için sulu bir alandan geçmeniz gerekiyorsa o zaman birkaç tavsiye için önce bir elektrikçiyi arayınız.

(18) Su tesisatında bir sorun var mı kontrol ediniz. Eğer bir sorun tespit ederseniz o zaman su firmasını arayınız. Su sorunu nerede mevcut ise ona bağlı olan şeyleri kullanmayınız (örneğin, tuvalet ya da musluk).

Daima hazırlıklı olmaya çalışın. Amacımız sizleri korkutmak değildir ama gezegenimizde hayatımızı tehdit eden bir sürü şey bulunmaktadır (orman yangınları, tsunami, sel, toprak kayması vs.). Japonya bile mimaride önde gelen ülkelerden birisi olsa da, depremler ve tsunamiler her zaman tehlikelidir. Buradan Japonya’da yaşanılan facianın öncesi ve sonrasını gösteren görüntülere farenizi görüntünün üzerine getirerek bakabilirsiniz.

Fotoğraf: Marco Di Lauro/Getty Images
Fotoğraf: Marco Di Lauro/Getty Images

Milattan önce 1. yüzyılda yaşamış olan Romalı yazar, mimar ve mühendis olan Vitruvius’a göre mimari bir eseri oluşturan üç ana bileşen bulunmaktadır, bunlar “Utilitas, Venustas, Firmitas” yani “İşlevsellik, Estetik, Sağlamlık”. Mimaride yapıların önemi açısından önem sırası şu şekildedir: Sağlamlık, İşlevsellik, Estetik. Bu önem sırası hiçbir zaman tam tersi olmamalıdır, bu yüzden oturacağınız binaları da sırf güzel göründükleri için değil, sağlam oldukları için seçiniz.

Bu metin, Deprem Öncesi, Esnası ve Sonrasında Yapılacaklar başlığı altında yayınlanmıştır. Bütün hakları Arsel Acar’a (Evrim Ağacı) aittir. Makalenin orijinal hâline dokunulmadan ufak dokunuşlar yapılmıştır. Sadece girizgâh bölümü olduğu yerden çıkarılmış ve en sona eklenmiştir.

Evrim Ağacı ekibi olarak sizlere biyoloji, fizik, arkeoloji, skeptisizm gibi birçok konuda bilgi verebilmek için uğraşıyoruz, ancak bu bilgilerin yanında bir de doğayı ve hayvanları korumakla ilgili bilgiler de paylaşmaya çalışıyoruz. Bu seferki yazıda korumak istediğimiz asıl şey sizsiniz. Bu yazıyı 17 Ağustos tarihinde hazırladık ve 1999 Gölcük Depreminde ölenleri anmakla ve bugün hayatta olan yakınlarına başsağlığı dilemekle beraber gelecekte yaşanılacak olan depremler için de sizler için deprem öncesi, esnası ve sonrasında yapılacaklar konusunda kısa ve anlaşılır bir yazı hazırlamak istedik. Buradaki bilgilerin çoğunu bu siteden çevirdik.

Yazıya farklı kaynaklardan birkaç bilgi de ekledik ve araştırabileceğiniz yerli ve yabancı kaynakları da yazının en altında paylaştık. Depremler doğanın bir parçasıdır ve her ne kadar sağlam yapılar inşa etmeye çalışsak da, her zaman onun kurallarıyla oynamak zorundayız, bu sebeple kendimiz için ve çevremizde sevdiklerimizin güvenliği için burada yer alan adımları iyi bilmemiz önemlidir. Birçok kaynakta depremlerde yapılması gerekenler konusunda uzun bilgiler yer almaktadır. Bunların birçoğu geçmişte yaşanılan olaylardan ve tecrübelerden elde edilmiş bilgilerdir, fakat her ne kadar bu uzun yazılara da vakit ayırıp okumaya çalışsak da, deprem sırasında panikleyip bildiğimiz her şeyi unutabiliriz, tıpkı arabayı yıllarca kullanan bir insanın sokağın ortasına birden çıkan bir çocuğu görüp de paniklemesiyle firene basmayı unutması gibi. Bu sebeple uzun detaylar yerine sizlere basit bir “Yapılması Gerekenler” şeklinde bir yazı hazırladık.

Kaynaklar ve İleri Okuma:
Ready
Ready Checklist
Thomson Reuters
Food Safety
Amazon AWS
FEMA
ShakeOut
USGS
Earthquake Country
AFAD
Ankara AFAD
Sağlık Vakfı
ABC
Kocaeli Üniversitesi
DEÜ

İsviçre’deki Jeotermal Deprem

İsviçre’nin St. Gallen şehri yakınlarında, jeotermal kaynaklar için yapılan sondaj çalışması depreme neden oldu. 140 santigrat derece sıcaklıktaki termal akışkana ulaşmak için yerin 4.500 metre derinliğinde yapılan sondaj sonrası bölge, 3,6 büyüklüğündeki depremle sarsıldı. Bazı binalarda ufak hasarlar oluştuğu bildirildi.
İsviçre’deki Jeotermal Deprem yazısına devam et

İtalya’daki Deprem Davasına Şaşı Bakış

İtalyanlar için durum basit, olay kasıtsız adam öldürme. Bilim dünyası içinse karar, “Burası Galileo‘nun memleketi, zaten başka bir sonuç beklenemezdi!” şeklinde alaycı ya da “İtalya’da mafya dışarda, biliminsanları hapiste!” şeklinde sarsıcı. Aşağıda, saygın kurum veya kuruluşların verdiği nâzik serzenişleri okuyabilirsiniz.

Italian Court Action Likely to Harm Efforts to Mitigate Earthquake Losses
Conviction of Italian Scientists May Hinder Open Discussion of Seismic Risk
Royal Society and NAS issue statement regarding the recent conviction of Italian earthquake scientists
AGI Statement on the Conviction of Italian Seismologists (.pdf)
Scientists alarmed by verdict of Italian court
Guilty: L’Aquila Earthquake Scientists Sentenced to 6 Years Imprisonment
Roundup of EGU Twitter discussion on L’Aquila (ya da direkt sohbetin tam dökümü)
The L’Aquila Verdict: A Judgment Not against Science, but against a Failure of Science Communication
Seismologists found guilty of manslaughter
Shock and law
Italian court finds seismologists guilty of manslaughter
Italian Scientists Jailed for Failing to Predict Earthquake
Italy Still Hasn’t Learned

Bilim dünyası, bu davaya “İtalyan biliminsanları deprem tahmininde yanıldığı için tutuklandı” diye bakıyor. Fakat gerçek bu değil. Ben İtalyanların yanındayım. Bu adamlar, suçlu. Çünkü İtalyanlar, bu biliminsanlarının aynı bakanımız Erdoğan Bayraktar gibi, “Burada deprem olmaz!” dediğini söylüyorlar. Hatta o günkü Berlusconi hükümetini kurtarmak için televizyon karşısına geçip, halkın içini ferahlatan açıklamalar yaptıklarını ekliyorlar. İşte tam da burada, “etik” denilen kavram devreye giriyor.

Deprem tahmini üzerinde yapılan birçok araştırma var. Birçoğu komik geliyor insana.. Fakat 309 kişinin ölümüne neden olan depremde, ne deprem öncesi Radon seviyesindeki artış ne de kurbağaların ilginç davranış sergilemesi açıklama yapan biliminsanlarının dikkatini çekmedi. Çekmemesi de normal. Ama sizin dikkatinizi şu konuya çekmek istiyorum. Bu biliminsanları, zavallı İtalyanları korkmadan uyuması için telkin edici cümleler kurarak evlerine gönderdi. Onlara “Son bilimsel çalışmalar bile depremi tahmin etmekten uzak. Bu yüzden evinizde kalıp kalmamak size (siz yüce İtalyan halkına) kalmış” demediler. Bu davada, depremin olmayacağını tahmin edenler yargılandı ve suçlu bulundu. Pekâlâ, siz karar verin. Bu davranış etik mi, değil mi..

Bu arada bizim ülkeden ses sedâ çıkmadı, başta JMO, JFMO, YKD, TÜBA, TÜBİTAK ya da ne varsa.. Fakat 2013’te JMO’nun düzenleyeceği, 66. Türkiye Jeoloji Kurultayı‘nın teması “Deprem ve Etik“. Bakalım kurultayda, dünyayı sallayan bu konunun bahsi geçecek mi..

Türkiye’nin Diri Fay Haritalarını İndirmek İçin Tıklayın!

Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü (MTA), mevcut Türkiye Diri Fay Haritası’nı güncellemişti. Aşağıda pafta pafta MTA tarafından saptanmış diri/etkin/aktif fayların haritaları bulunmaktadır. İndirilemeyen paftalarda, MTA tarafından diri/etkin/aktif fay varlığı saptanamamıştır. 1/250.000 ölçekli paftaları indirmek için görüntüye tıklamanız yeterli!


Büyütmek için tıklayın!

Bu çalışmanın bütün hakları MTA’ya aittir. Tüm haritalar, Türkiye diri/etkin/aktif faylarının tanıtımı açısından bir rehber niteliğinde hazırlanmış olup, yer seçimi amaçlı çalışmalarda kullanılabilecek resmî bir belge niteliği taşımaz. Bu tür kullanımlardan doğacak sorumluluk MTA’ya ait değildir.


Sıkı (!?) güvenlik önlemleri alınmış MTA fay kazı alanından bir kare, Yeniköy (Simav, Kütahya).

Haritalar basıldı; ama çalışmalar durdurak demeden devam ediyor. 2012 sonbaharında, Fuat Hoca ve arkadaşlarla arazide gezerken MTAlılara rastladık, buradan Hasan Abi’ye selam olsun. MTA, hâlâ capcanlı, dipdiri Simav Fayı üzerinde çalışıyor. Yanlış hatırlamıyorsam, Yeniköy (Simav) ve Sofular Mahallesi’nde (Pazarlar) araştırma hendekleri (çukurları) açılmıştı, paleosismolojik çalışmalar..

Kaynakça
MTA, Yenilenmiş Diri Fay Haritaları, 25 Kasım 2012

Artçı Şok!? İtalyan Deprembilimciler Hapis Cezası Aldı

İtalya’da 2009’daki “deprem öncesinde halka yanıltıcı, eksik ve çelişkili” bilgi verdikleri suçlamasıyla yargılanan 6 biliminsanı ile 1 kamu görevlisi suçlu bulundu. Yerel mahkeme sanıkları çok sayıda kişinin ölümüne sebebiyet vermekten altışar yıl hapse mahkum etti.

Artık sorumlulukları konusunda daha ciddi davranmak zorundalar. Amacımız buydu, intikam almak değildi. Açıkçası kız kardeşim asla geri dönmeyecek, ne bugün ne de daha sonra.
—Bir deprem kurbanının yakını

Savcılık, sanıkların depremden önce insanları yanıltan güvenceler verdiklerini öne sürerken, savunma avukatları büyük depremleri tahmin etmenin imkansız olduğuna dikkat çekiyor. 2009 yılında meydana gelen 6,3 büyüklüğündeki depremde L’Aquila kenti yerle bir olmuş 309 kişi hayatını kaybetmişti.

Savcılar yargılanan 7 kişiyi, deprem öncesinde kenti sarsan yüzlerce sarsıntıyı inceledikten sonra halka yanıltıcı bir şekilde sakinleştirici açıklamalar yapmakla, dolayısıyla tedbir alınmamasından doğan ölümlerden sorumlu olmakla suçluyordu. Dava, bilimin yargılandığını düşünen bilim çevrelerinde infial yarattı. 5 bini aşkın biliminsanı İtalya Cumhurbaşkanı Giorgio Napolitano’ya yollanan açık bir mektuba imzalarını koyarak yargılanan uzmanlara destek verdiler.


Büyütmek için tıklayın! İtalya’nın sismik (deprem) tehlike haritası. Görüntü: Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologia

Savcı Fabio Picuti, sanıkların “eksik, yetersiz, uygunsuz ve suç teşkil edecek düzeyde yanlış analizlerinin L’Aquila halkına güvende oldukları yolunda hatalı bir izlenim verdiğini, bu yüzden birçok insanın ilk büyük sarsıntı olduğunda evlerini terketmemiş olduğunu” söyledi.

7 sanık, hükümetin kurduğu Ciddi Risk Komisyonu’nun üyeleriydi. Bu komisyona büyük depremden aylar öncesinden bu tarihi ortaçağ kentini sarsmaya başlayan yüzlerce küçük sarsıntıyı değerlendirme ve tehlike düzeyini saptama görevi verilmişti. Depremden bir hafta önce komisyon güven verici bir açıklama yapmış ama aynı zamanda daha büyük bir deprem olup olmayacağını tahmin etmenin mümkün olmadığını da belirtmişti. Komisyon ayrıca depremle ilgili önlemlerin artırılması özellikle de binaların sağlamlığının kontrolü konusunda tavsiyelerde bulunmuştu.

Komisyonun 31 Mart 2009 tarihinde yaptığı toplantının tutanaklarında, İtalyan Jeofizikçiler Enstitüsü’nün eski başkanı Enzo Boschi’nin çok sayıda küçük sarsıntının ille de büyük bir depremin habercisi olmadığını söylediği görülüyor. Ciddi Risk Komisyonu’nun o zamanki başkanı Franco Barberi’nin de aynı toplantıda bu sonuca vardığı kaydediliyor.

Savcıların tezi, bu rahatlatıcı açıklamalar nedeniyle birçok kişinin evlerinde kalmayı tercih ettiği ve bu yüzden öldükleri yönündeydi. Savunma avukatları ise dava boyunca depremlerin kimsenin hatası olmadığını, bu olayda bir suçlu aranmaması gerektiğini söylediler. Bir savunma avukatı, yapılan suçlamaları “ortaçağ hukukundan çıkma” diye niteledi.

Amerika Birleşik Devletleri’nde bulunan biliminsanları birliklerinden Union of Concerned Scientists bir açıklama yayınlayarak İtalyan mahkemesinin kararını “saçma” ve “tehlikeli” olarak niteledi. Avrupa Birliği’ne bağlı Yerbilimleri Enstitüsü Jeoloji Bölümü şefi Charlotte Krawczyk’e göre de “mahkeme sanıklar değil aslında tüm bir bilim hakkında hüküm vermiş oldu” ve “hatalı davrandı”.


İzleyemeyenler için http://www.youtube.com/watch?v=NPvFv8a0PWg


İzleyemeyenler için http://www.youtube.com/watch?v=YlE59lStnRo


Büyütmek için tıklayın! L’aquila depremini özetleyen görsel. Görüntü: USGS

Kaynakça
BBC, İtalya depreminde ölümlerin faturası bilim insanlarına, 22.10.2012, İngilizce
EN, İtalya’da depremi “tahmin edemeyen” bilim adamlarına hapis cezası, 24.10.2012
EN, İtalya “depremzede” bilim adamlarını tartışıyor, 24.10.2012
EN, İtalyan mahkemesine bilim adamlarından tepki, 24.10.2012

Türkiye Diri Fay Haritası Güncellendi

Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü, mevcut Türkiye Diri Fay Haritası‘nı güncelledi, yeniledi.. En dikkat çekici husus şu; fay sınıflaması. Faylar 4 sınıf altında; deprem yüzey kırığı, Holosen fayı, Kuvaterner fayı ile olası Kuvaterner fayı veya çizgisellik olarak tanımlanmış. Sanırım, fayların bu kadar alt dalda tanımlanmasının nedeni, aktif tektonik ya da neotektonik. Bana kalsa deprem yüzey kırığı yerine de Antroposen fayı derdim.. Bir anomali, deprem yüzey kırığı görülmeyen Van Depremi sınıfta kalmış durumda..


Fuat Şaroğlu, Ömer Emre ve İsmail Kuşçu tarafından hazırlanan ve 1992′de basılan Türkiye’nin diri fay haritası. Görüntü: MTA.


Ömer Emre, Tamer Yiğit Duman ve Selim Özalp tarafından hazırlanan ve 2012′de basılan Türkiye’nin diri fay haritası. Görüntü: MTA.

Yenileme çalışmaları 2004 ile 2011 yılları arasında gerçekleşmiş. Yeni haritalar; 1/25.000, 1/250.000 ve 1/1.250.000 ölçeğinde hazırlanmış. Faylarla ilgili uzunluk, nitelik, geometri ve segment (parça) yapısı, aktivitesine ilişkin bulgular, oluşum yaşı ve uzun-kısa dönem kayma hızları hakkında bilgiler verilmiş. Buna göre, 1992’deki haritada 150 fay veya fay zonu (hattı, alanı, bölgesi) varken, 2012’de bu sayı 326’ya çıkmış. Ayrıca 5,5 ve üzerindeki büyüklükte deprem üretebilecek 485 fay segmenti saptanmış.


Bülent Özmen, Murat Nurlu ve Hüseyin Güler tarafından hazırlanan Türkiye’nin deprem bölgeleri haritası. Görüntü: AFAD

Unutmadan, 1996’da Bayındırlık ve İskân Bakanlığı’na bağlı Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi tarafından yayımlanan Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası 1992 tarihli MTA’nın Türkiye Diri Fay Haritası’nı temel almıştı. Yeni harita bununda güncellenmesini gerekli kıldı. Yeni deprem bölgeleri haritasını bekliyoruz.. Güncelleme bitmez; ama bu harita ülkemiz için çok büyük bir çalışma, çalışan veya katkı sunan herkesin eline koluna sağlık..

Son olarak, harita için JMO bunlar bunlar, şunlar şunlar eksik, buna rağmen tebrikler demiş; JFMO bizim gençler işsiz, bu ne perhiz bu ne lahana turşusu demiş..

Kaynakça
MTA, MTA Tarafından Yenilenen Türkiye Diri Fay Haritası, 22 Haziran 2012
MTA, Yenilenmiş Türkiye Diri Fay Haritaları ve Deprem Tehlikesinin Belirlenmesi Açısından Önemi [.ppt uzantılı sunum], 22 Haziran 2012

Dipnot:
Segment’i kısaca irdelemek gerekirse; ana fayların tüm uzunluğu, tek seferde büyük bir deprem üretmez. Ana fay, yalnızca belli bir yerden yırtılır. Bu ana faydaki fay yırtılmalarının muhtemel bölümlerine fay parçaları (segmenti) denir.