Piko Uydu İTÜpSAT1 Yörüngeye Oturdu

Türkiye’nin ilk küp uydusu, 23 Eylül 2009 Çarşamba günü Türkiye saatiyle 9.21′de fırlatıldı. Hindistan Uzay Araştırmaları Kurumu (ISRO) tarafından PSLV C–14 roketi ile fırlatılan uydu, 20 dakika sonra yerden 720 km yüksekteki yörüngesine yerleştirildi. Yörüngeye yerleşen uydu ile ilk haberleşme sağlandı.

Ayrıca PSLV (İng. Polar Satellite Launch Vehicle, Tr. Polar Yörünge Fırlatma Aracı) roketi ile Hindistan bir seferde yedi uyduyu birden başarılı bir şekilde uzaya fırlattı. Türkiye’nin uydusu dışında, Hintlilerin okyanus araştırmaları ile suyun sıcaklığını saptamak, balık av sahalarını belirlemek, muson yağmurlarını ve kasırgaları izlemek gibi görevler için ürettiği büyük ölçekli Oceansat-2 adlı uyduyu; Rubin 9.1, Rubin 9.2, BeeSat, UWE-2 adlarındaki 4 Alman uydusunu ve SwissCube-1 adlı İsviçre uydusunu da yörüngeye başarıyla yerleştirdi.

Buradaki görüntüyü göremiyorsanız http://www.youtube.com/watch?v=-_z0pLSmabQ

İTÜpSAT1′in maliyeti
Yapımı: 150.000 ABD doları
Fırlatım: 60.000 avro
Roket fırlatma ve uydu altyapısı: 1.000.000 avro

Konu ile ilgli daha fazla bilgi için İstanbul Teknik Üniversitesi Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuvarı (İTÜ-USL) adresine bakabilirsiniz.

Buradaki görüntüyü göremiyorsanız http://www.youtube.com/watch?v=OI0w-NKwbss

İTÜpSAT1 (İstanbul Teknik Üniversitesi Piko Uydu 1) Türkiye’nin ilk üniversite uydusu olup, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Stanford ve Kaliforniya Politeknik Üniversiteleri’nin ortaklaşa başlattığı bir proje olan CubeSat projesi kapsamında tasarlanıp üretilmiş bir piko uydudur. İTÜpSAT1, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Uzay Mühendisliği Bölümü tarafından Türkiye’de üretildi. Yörüngesinde saniyede yaklaşık 7,5 kilometre ile yol alan uydu Dünya’yı yaklaşık 96 dakikada bir dönecek. Uydu, 16 kez Dünya’yı turlayacak ve Türkiye’den geçtiği zaman dilimlerinde 10 dakika boyunca haberleşme sağlanabilecek. Toplam kütlesi 1 kilogram ve boyutları 10x10x10 santimetre olan uydu, 640×480 karecik (İng. piksel) çözünürlüğünde bir VGA kameraya ek olarak sıcaklık, ivmelenme ve manyetik alan ölçümü yapan duyargalara (İng. sensörlere) sahip. Uydu bilgisayarı tarafından kaydedilen sıcaklık, ivmelenme ve diğer bilgiler de yer istasyonuna düzenli olarak aktarılacak.

Projenin yürütücülüğünü üstlenenlerden İTÜ Uzay Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Alim Rüstem Aslan, “Uyduya baktığımızda üzerinde bir kamera var. Düşük çözünürlükte sonuçta. Ne yapacak? Uzaydan dünyaya bakıp, diyelim Avrupa kıtasının Türkiye de dahil resmini çekip gönderecek bize. Zaten büyük gözlem uydusu da bunu yapıyor ama daha kapsamlı daha nitelikli şekilde dolayısıyla hem yer gözlem hem haberleşme işlemi var” dedi. Fırlatmayı İTÜ’deki Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuarı’nda izleyen İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fevzi Ünal, “Bu bir ekip çalışmasıdır. Üç yıldır büyük bir sabır ve emekle yürütülen çalışmaların başarıyla sonuçlandığını görmek heyecan verici. Türkiye’de bir ilki gerçekleştiriyor olmanın verdiği gururu yaşıyoruz. Bu başarı daha büyük uyduların üretilmesi için önümüzü açtı. Nano uydu üretimi için başlattığımız çalışmalar hız kazanacak” dedi.

Proje süresince, İTÜ Makine Mühendisliği Bölümü uydunun titreşim testlerinde yardımcı olmuş. İTÜ Elektronik Bölümü uydunun anteni ile destek olmuş. Ayrıca TÜBİTAK 1001 programı ile projeye katkı sunmuş (Proje 106M082). Bütçenin önemli bölümünü İTÜ sağlamış. 2 adet uydunun tasarımı ve üretimi Uzay Sistemleri Tasarım ve Test Laboratuvarı ile Küp Uydu Haberleşme Laboratuvarı’nda gerçekleştirilmiş. Uydunun fırlatma ve uzayda çalışabilmesi için gerekli tüm testlerin İTÜ’deki mevcut laboratuvarlarda yapılmış.

Kaynakça
AA, 2009. “İTÜpSAT1″ UYDUSU YÖRÜNGESİNE ULAŞTI, Video, Anadolu Ajansı, İstanbul, Türkiye, http://www.aa.com.tr/tr/itupsat1-uydusu-yorungesine-ulasti.html, 23 Eylül 2009 tarihinde ulaşılmıştır.
BBC, 2009. Hindistan ilk Türk uydusunu fırlattı, Yaşam, BBC Türkçe Haber Servisi, Londra, İngiltere, http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2009/09/090923_india_turkey_satellite.shtml, 23 Eylül 2009 tarihinde ulaşılmıştır.
ISRO, 2009, PSLV-C14 Successfully launches Oceansat-2 and Six Nano satellites, Indian Space Research Organisation, Shriharikota, Hindistan, http://www.isro.org/satellites/cubesat-rubin.aspx, 23 Eylül 2009 tarihinde ulaşılmıştır.
İTÜ, 2009. Türkiye’de Üretilen İlk Uydu İTÜpSAT1 Uzayda!, Haberler, İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul, Türkiye, http://www.itu.edu.tr/haber/?6f5155c6-ed29-4669-bce2-937c70a416d4, 23 Eylül 2009 tarihinde ulaşılmıştır.
NTVMSNBC, 2009. Türkiye’de üretilen ilk uydu uzaya fırlatılacak, Bilim ve Uzay, Teknoloji, NTVMSNC, İstanbul, Türkiye, http://www.ntvmsnbc.com/id/25002672, 23 Eylül 2009 tarihinde ulaşılmıştır.
TRT, 2009. İlk Türk Üniversite Uydusu Uzayda, Bilim ve Teknoloji, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu, Ankara, Türkiye, http://www.trt.net.tr/Haber/HaberDetay.aspx?HaberKodu=3787bdcc-b22a-4d25-82a9-e2688d49d669, 23 Eylül 2009 tarihinde ulaşılmıştır.