Birçok Ülkede Kullanımı Yasaklanan Asbestin Üretimi Artıyor
Biliminsanları, gelecek 20 yıl içinde özellikle kalkınmakta olan ülkelerdeki asbeste bağlı ölümlerde büyük artış olacağı uyarısında bulundu. 2030 yılına kadar özellikle kalkınmakta olan ülkelerde asbest kullanımıyla bağlantılı bir milyonun üzerinde ölüm vakasının yaşanabileceği tahmin ediliyor.
Anthophyllite asbestos, scanning electron microscope picture from USGS.
USGS’ye ait bu görüntü asbestin lifsi yapısını gözler önüne seriyor. İşte bu yapı yüzünden asbest tanecikleri akciğere saplanıp kansere neden oluyor.
BBC ile Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu’nun ortaklaşa yürüttüğü araştırma, kansere yol açtığı yolundaki kaygılara rağmen asbest kullanımını teşvik etmek için milyonlarca dolar harcandığını ve üretilen asbestin iş güvenliği yasaları zayıf olan kalkınmakta olan ülkelere pazarlandığını ortaya çıkardı.
Asbest kullanımını savunanlar, günümüzde kullanılan beyaz asbestin büyük dozlarda tehlikeli olabileceğini, ancak dikkatli kullanıldığında güvenli olduğunu söylüyor. Ama biliminsanları, yine de kanser tehlikesi bulunduğunu kaydediyorlar. Beyaz toprak da denilen beyaz asbest, inşaatlarda; ateşe dayanıklı ucuz çatılar, su boruları ve diğer inşaat malzemelerinin yapımında kullanılıyor.
Rusya, yılda bir milyon tonluk kapasitesiyle dünyanın en büyük asbest üreticisi ve Rus yetkililer asbeste getirilen yasakların siyasî olduğunu söylüyorlar. Asbestin kullanımı Kanada’da dâhil dünyanın 50 kadar ülkesinde yasaklanmış ya da sınırlandırılmış durumda. Ancak, araştırma Kanadalı firmaların Çin, Hindistan ve Meksika gibi kalkınmakta olan ülkelere kahverengi ya da mavi türlerine göre daha güvenli olduğunu söyledikleri beyaz asbest ihraç etmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.
Türkiye Devlet Planlama Teşkilatı’nın madencilikle ilgili verilerine göre, zengin asbest yataklarına sahip Türkiye ise asbest kullanımını yasaklama yerine kontrollü kullanımı tercih ediyor. Konu ile ilgili haberi izlemek için http://www.facebook.com/video/video.php?v=141486625880372
asbest
isim, mineraloji Fransızca asbeste
Tremolitin bozulmasından oluşan, lifli, kırılmadan bükülebilen ve ateşte niteliği değişmeyen bir mineral, taş pamuğu, kaya lifi.
—Türk Dil Kurumu
tremolit
isim, jeoloji Fransızca trémolite
İçinde magnezyum, kalsiyum, demir ve alüminyum bulunan, amfibol grubundan doğal silikat.
—Türk Dil Kurumu
Kaynakça
BBCTürkçe, 2010. ‘Asbest ölümleri artacak’, Bilim ve Teknoloji, BBC Türkçe Servisi, Londra, İngiltere, http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2010/07/100721_asbestos.shtml, 28 Temmuz 2010 tarihinde ulaşıldı.
