Başbakan Recep Tayyip ERDOĞAN, bor ve trona madenleriyle ilgili, “Dünyada stratejik öneme sahip bu çok önemli iki maden rezervimizle hep övündük, sürekli konuştuk ama bunları mamül hale ya da yarı mamül hale getirmede maalesef el ovuşturduk. Şimdi bu madeni etkin bir şekilde çıkarmak, katma değer oluşturacak şekilde yeni ürünlere dönüştürmek gerekiyor” dedi.


Açılıştan bir kare. Kaynak: haberturk.com

Beypazarı’nda ETİ Soda AŞ Soda Külü Üretim Tesisleri açılış törenine katılan ERDOĞAN, “Teknolojiye yapacağınız yatırımlarla araştırma-geliştirme çalışmaları ile bu madene olan talebi arttırmak da bir o kadar önem arz ediyor. İşte burada, şimdi o başarılıyor” diye konuştu. “Türkiye’nin on yıllar boyunca yeraltı ve yerüstü zenginlikleriyle övündüğünü ancak bu zenginliklerin son yıllara kadar hep atıl kaldığını” ifade eden ERDOĞAN; “Ama şimdi artık bu dönem geride kaldı. Hepsine birden sarılıyoruz, hepsini birden hayata geçiriyoruz. Geçirmek zorundayız. Ülkemizin geleceği için, milletimizin geleceği için, gelecek nesillere böyle bir Türkiye bırakmak için bunu yapmak zorundayız” dedi.

Tesis İle İlgili Bilgiler
Dünyanın en büyük ikinci soda külü yatağı Ciner Grup bünyesindeki ETİ Soda tarafından işletilmektedir. Soda külü endüstride dünyada en çok kullanılan ilk on elementin arasında yer almaktadır. 1979 yılında MTA tarafından yapılan kömür arama sondajları sırasında bulunmuş olan Beypazarı Trona Yatağı (tabii soda külü), Wyoming’deki (Vayoming/ABD) rezervlerden sonra dünyanın ikinci büyük rezervine sahiptir. Madenin çıkartılıp, işletilmesi ve ekonomiye kazandırılması maksadıyla 1998 yılında ETİ Soda AŞ kurulmuştur.

Beypazarı Trona cevherinden nihai ürün olarak “Ağır Soda Külü” üretilecektir. Ağır Soda Külünün kullanıldığı ana endüstri kolu cam sanayiidir. Soda Külü cam karışımında silisten sonra gelen ikinci ana hammaddedir. Soda tüketiminde ikinci sırada kimya sanayii gelmekte, ayrıca deterjan, kağıt, alüminyum üretimi gibi birçok alanda da kullanılmaktadır.


Soda Külü Üretim Tesisi ve Entegre Atık Barajı. ETİ Soda AŞ Soda (Beypazarı-ANKARA) Trona Tesisleri Mevzii İmar Planı. Kaynak: platoproje.com

375 milyon amerikan doları yatırımla kurulan tesiste, yılda 1 milyon ton soda külü ve ayrıca gıda sektöründe kullanılmak üzere 100 bin ton sodyum bikarbonat üretilecek. Bir milyon ton üretim kapasiteli tesis üretiminin tamamını yurtdışına satacak. Mart başında deneme üretimine başlayan tesisin, mart sonuna doğru gerçek üretime geçmesi planlanıyor. Ciner Grubu’nun yüzde 74 hissesine sahip olduğu Beypazarı ETİ Soda AŞ’nin, kuruluşu 1998′e uzanıyor. Yaklaşık 11 yıldır çeşitli safhalardan geçen proje, bugün fiili üretime başlıyor. Projenin uzun öyküsünü en iyi ETİ Soda Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf AYDIN’ın şu sözleri özetliyor: “Bu standart bir sanayi tesisi değil. Konfeksiyon bir tesis değil. Bir otomotiv fabrikası yatırımı yapmak isterseniz, bir yer seçer gider yatırımınızı yaparsınız. Ama maden yatırımında terzi usulü çalışırsınız. Bu yatırım çok büyük aşamalardan geçti. Çeşitli yerlerde kuyular açtık. Testler yaptık. 2000 metre sondaj yaptık. Bütün bunlardan sonra yatırım tesisine dönüşmesi 2 senemizi aldı.”


Soda Külü Üretim Tesisi ve Entegre Atık Barajı. ETİ Soda AŞ Soda (Beypazarı-ANKARA) Trona Tesisleri Mevzii İmar Planı. Kaynak: platoproje.com

Kimya ve cam endüstrisinde yoğun olarak kullanılan soda külü çıkaracak tesisin, Haziran ayına kadar 500 bin ton üretim yapacak, yıl sonuna doğru tam kapasite rakamlarına ulaşacağı belirtildi. Üretim, Derince Limanı’ndan (Kocaeli) Ortadoğu, Güney Avrupa ve Kuzey Afrika ülkelerine ihraç edilecek. Dünyada tüketimin 42 milyon ton olduğunu belirten ETİ Soda Genel Müdürü Akın KARABEYOĞLU, toplam tüketimin yüzde 2,5′ini karşılayacaklarını söyledi. Dışarıda, Henkel, Unilever, Procter & Gamble gibi kimya devlerinin kuyrukta beklediğini belirten KARABEYOĞLU, ‘Bizden numune bekliyorlar. İstediğimiz kaliteyi yakaladığımızda, numunelerimizi göndereceğiz. İç pazarda müşteri olarak sadece Şişe Cam var. O da, Mersin’de kendi fabrikasından ihtiyacını karşılıyor.” diye konuştu. Yatırımın 3,8 yılda kendisini amorti edeceğini belirten KARABEYOĞLU, yıllık 300 milyon amerikan doları ciro ve 150 milyon amerikan doları kar hedeflediklerini sözlerine ekledi. AYDIN, ” Projenin orijinalliği zorluğundan kaynaklanıyor. Doğrudan doğadan alınan bir cevher son derece komplike bir tesiste rafine edilip, mamüle dönüşüyor. Projenin başarısı, doğadan cevheri kazanmanın performansına yer üstünde kurulmuş olan tesisin randımanlı çalıştırılmasına bağlı. Doğayla birebir bağlantılı bir süreç olması nedeniyle zor olan birçok parametrenin üst düzey teknoloji kullanılarak kontrol altına alınma zorunluluğu var. Bu nedenlerden dolayı tesisimiz, standart bir sanayi tesisi olarak nitelendirilemez. Dünyada örneği çok az olan üretim kapasitesi yönüyle de, dünyanın önde gelen tesislerinden biri olması özelliğindedir. Önümüzdeki yıllarda da bu tesis sektörde izlenecek ve yol gösterici olacaktır.”

Dünyada sadece üç yerde doğal soda külüne esas teşkil eden trona cevheri bulunuyor. En büyük trona rezervi ABD’de, ikincisi Türkiye’nin Beypazarı bölgesinde, üçüncüsü ise Çin’de bulunuyor. Beypazarı bölgesi, kıta Avrupa’sına yönelik tek doğal kaynak olarak biliniyor. Sodyum karbonat ve sodyum bikarbonaın yeraltında cevher olarak bulunduğu şekle Trona madeni deniyor. ETİ Soda AŞ, sıvı madencilik tekniğini kullanarak yer altından çıkarıp sodyum Karbonat (soda külü) ve Sodyum Bikarbonat olarak üretecek. Şu anda Soda Külü’nün en büyük üreticisi ve aynı zamanda tüketicisi Çin. Verilere göre, soda külünün dünya çapında 42 milyon tonluk üretimi, 45 milyon tonluk tüketimi mevcut. Soda külü dünyada en çok cam üretim endütrisi ile kimya ve detarjan sanayinde kullanılıyor. Sodyum Bikarbonat ise daha çok hayvan yemi, baca gazı tribünleri üretiminde kullanılıyor. Beypazarı’nda Sodyum Bikarbonat üretiminin gıda koteksine uygun yapılacağı belirtildi.

Kısaca ETİ Soda AŞ
-Eti Soda Kamu ve özel ortaklığıyla kurulan bir şirket; Yüzde 74′ü Ciner Grubu‘na, yüzde 26′si Eti Maden İşletmeleri‘ne ait.
-Soda külü, sodyum karbonat, sodyum bikarbonat ve sudan oluşan endüstriyel bir mineral.
-Beypazarı bölgesinde toplam 240 milyon tonluk trona rezervi bulunuyor. Rezervin ömrü ise 43 yıl.
-Tesisin yıllık 1 milyon ton soda külü, 100 bin ton sodyum bikarbonat üretim kapasitesi var.
-Soda külü, cam, kimya ve detarjan sanayinde kullanılıyor.
-Sodyum bikarbonat ise gıda ve ecza sanayinde kullanılıyor.
-Eti Soda Sanayi Üretim Tesisi, soda külünü çıkararak dünyaya ihraç edecek ve dünya talebinin yüzde 2,5’ini karşılayacak.
-600 kişinin istihdam edildiği tesis dolaylı olarak 3 bin kişiye aş sağlayacak.
-Ekonomimize yıllık katkısı 300 milyon doları bulacak.

Bu haber, AA (Murat MURATOĞLU), HaberTürk (Aslı IŞIK), CinerGrup ve PlatoProje sitelerinden derlenmiştir.

yerilimleri.com forumu