8 Mart 2010 Elazığ Depremi

8 Mart 2010 günü, saat 04.32′de M=6,0 (AADY=5,8 ; MAM=5,9 ; Kandilli ve MTA=6,0 ; USGS=6,1) büyüklüğünde Elazığ-Kovancılar merkezli orta şiddette bir deprem meydana gelmiştir. Depremin dışmerkez koordinatları 38,77 Kuzey-40,03 Doğu, odak derinliği 5 kilometre olarak belirlenmiştir. Ana şoktan sonra, büyüklükleri 2,0–5,0 arasında değişen yüzün üzerinde artçı deprem olmuştur. Aynı gün 09.47′de de M=5,6 büyüklüğünde Elazığ-Palu merkezli bir deprem daha meydana gelmiştir. Depremin dışmerkez koordinatları 38,7355 Kuzey-40,0090 Doğu, odak derinliği 5 kilometre olarak belirlenmiştir

Büyüklüğü M=6,0 olarak hesaplanan depremin meydana geldiği Elazığ-Kovancılar bölgesi, Deprem Bölgeleri Haritası’nda 1. ve 2. derece deprem bölgesinde yer almaktadır. Geçmiş dönemde; depremin dışmerkezine yakın olan Doğu Anadolu Fay Sistemi’nin (DAFS) 85 kilometre uzunluktaki Hazar-Sincik fay parçası üzerinde, tarihsel dönemde en son 1875 yılında M=6,7; aletsel dönemde ise 1905 yılında M=6,8 depremleri, yakın zamanda ise 13 Temmuz 2003’te M=5,7 büyüklüğünde, 11 Ağustos 2004’te M=5,3 büyüklüğünde, 26 Kasım 2005’te M=5,2 büyüklüğünde ve en son 9 Şubat 2007’de M=5,0 büyüklüğünde depremler olmuştur. Palu-Hazar fay parçası üzerinde ise tarihsel dönemde, en son 1874 M=7,1 depremi; aletsel dönemde ise, 1910 M=5,0 büyüklüğünde ve 1977 M=5,1 büyüklüğünde depremler meydana gelmiştir.

T.C. Elazığ Valiliği’den Sayısal Veriler

Etkilenen Yerleşim Birimleri Sayısı: 340
Etkilenen Nüfus Sayısı (Yaklaşık): 30.000
Hayatını Kaybedenlerin Sayısı: 42
Yaralananların Sayısı: 137
Halen Hastanede Bulunanların Sayısı: 2

Telef Olan Hayvan Sayısı
-Büyükbaş : 235
-Küçükbaş : 2797
-Tek Tırnaklı:9
-Arı Kovanı: 20

Hasar Gören Konutların Sayısı: 8723
- Az Hasarlı: 4075
- Orta Hasarlı: 1643
- Ağır Hasarlı: 3005

Hasar Gören Ahırların Sayısı: 4828
- Az Hasarlı: 1743
- Orta Hasarlı: 879
- Ağır Hasarlı: 2206

Hasar Gören İşyeri ve Diğer Yapıların Sayısı: 790
- Az Hasarlı: 399
- Orta Hasarlı: 162
- Ağır Hasarlı: 229

Sığ odaklı depremin özellikle 6 köyü etkilediği ve en büyük hasarın ve can kaybının Kovancılara bağlı, Aşağı ile Yukarı Kanatlı, Göçmeler, Aşağı ile Yukarı Demirci, Okçular köylerinde olduğunu belirtiliyor. Okçular köyünde 30 evin yıkıldığı belirtiliyor. Okçular Köyü’nün muhtarı Hasan Demirdağ, NTV’ye yaptığı açıklamada, ”Köy yerle bir oldu” dedi. Son bilgilere göre 41 ölü ve 50′nin üzerinde yaralı var.

Buradaki görüntü, göremiyorsanız http://www.youtube.com/watch?v=MPre2nOnjrY

Deprem, Doğu Anadolu Fay Sistemi’nin (DAFS) Göynük ve Palu segmentleri arasında kalan sıkışmalı büklümde meydana gelmiştir. Bu alanda en son 1789 yılında yıkıcı bir deprem yaşanmış ve bu depremde 51 000 kişi yaşamını yitirmiştir (Ambraseys ve Finkel, 1995). Son yıllarda yapılan GPS çalışmalarına göre, DAFS üzerindeki yıllık kayma hızı 10 mm dir (Reilinger et al., 2006). Son büyük depremden günümüze kadar geçen süre (1789-günümüz; 221 yıl) ve yıllık kayma hızı (100 mm) değerleri dikkate alındığında, son depremden günümüze kadar geçen süreçte, yaklaşık 2.21 metre strain enerjisi biriktiği anlaşılmaktadır. İlk değerlendirmeler sonucunda bildirilen Ml:6.0 büyüklüğü doğru kabul edilirse, 6.0 büyüklüğündeki bir depremin yüzey kırığı oluşturmayacağı tahmin edilmektedir. Ancak, en büyük artçı şokun 5.6 olduğu dikkate alınırsa, ilksel bildirilen deprem büyüklüğünden daha büyük bir depremin meydana gelmiş olabileceği ve muhtemelen yüzey kırığı oluşmuş olabileceği kişisel kanaatimdir. Bilgilerinize sunarım. -Akın Kürçer (MTA)

Büyütmek için tıklayın! Doğu Anadolu Fayı boyunca tarihsel depremler (kaynaklar: Ambraseys, 1989; Nalbant vd., 2002; Akyüz vd., 2006). Yıldız, 08 Mart 2010 depremini temsil etmektedir. Haritada bölgede meydana gelmiş tarihsel depremler ve kırılan fay parçaları görülebilir (üstteki sayılar depremlerin tarihlerini, alttakiler ise o depremden günümüze geçen zamanı yıl olarak ifade etmektedir).

Felt Reports
At least 51 people killed, 100 injured and 5,000 displaced, 287 buildings destroyed and 700 heavily damaged in the Basyurt-Demirci-Kovancilar-Okcular area. Felt (VI) at Diyarbakir and Elazig; (IV) at Gaziantep and Siirt; (III) at Erzurum and (II) at Trabzon. Felt widely in eastern Turkey. Felt (III) at Mosul, Iraq. Also felt at Arbil and Sinjar. Felt (II) at Aleppo, Syria. Also felt at Al Qamishli, Manbij, Nubl and Ra’s al ‘Ayn.

Tectonic Summary
Turkey is a tectonically active country that experiences frequent destructive earthquakes. At a large scale, the tectonics of the region near the recent earthquake are controlled by the collision of the Arabian Plate and the Eurasian Plate. At a more detailed level, the tectonics become quite complicated. A large piece of continental crust almost the size of Turkey, called the Anatolian block, is being squeezed to the west. The block is bounded to the north by the North Anatolian Fault and to the southeast by the East Anatolian fault. The March 8, 2010, earthquake occurred near the East Anatolian fault at its eastern end. The pattern of seismic-wave radiation from the source is consistent with left-lateral strike-slip displacement on a northeast-striking strike-slip fault, such as would be expected if the East Anatolian fault were the causative fault. The same radiation pattern, however, might also be associated with right-lateral strike-slip displacement on a northwest-striking strike-slip fault, which could occur in the same tectonic environment. Confident identification of the causative fault will await more detailed studies.

This earthquake is a reminder of the many deadly earthquakes that Turkey has suffered in the recent past. The devastating Kocaeli (Izmit) earthquake of 1999 (M = 7.6) broke a section of the North Anatolian Fault 900 km to the west of the recent quake and killed 17,000 people, injured 50,0000, and left 500,000 homeless. The recent earthquake (March 8, 2010) occurred about 90 km south of the M = 6.6 earthquake of March 13, 1992, which killed hundreds of people and left thousands homeless in Erzincan. Another even larger earthquake struck Erzincan in 1939. This magnitude 8.0 earthquake killed an estimated 33,000 people.

Kaynakça
BBCTürkçe, 2010. Elazığ’da deprem: 51 ölü, BBC Türkçe Servisi, Londra, İngiltere, http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2010/03/100308_quakeupdate.shtml, 9 Mart 2010 tarihinde ulaşılmıştır.
DDB, 08/03/2010 04:32 Elazığ-Kovancılar Depremi Basın Açıklaması, Deprem Dairesi Başkanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara, Türkiye, http://www.deprem.gov.tr/Sarbis/Shared/WebBelge.aspx?param=18, 9 Mart 2010 tarihinde ulaşılmıştır.
USGS, 2010. Magnitude 6.0 – EASTERN TURKEY, United States Geological Survey, Reston, Virginia, United States of America, http://earthquake.usgs.gov/earthquakes/eqinthenews/2010/us2010tpac, accessed at March 9th 2010.
YDBE, 2010. 08 Mart 2010 Elazığ Depremi, Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü, Marmara Araştırma Merkezi, TÜBİTAK, Kocaeli, Türkiye, http://www.ydbe.mam.gov.tr/DEPAR/2010_03_08_Elazig/index.html, 9 Mart 2010 tarihinde ulaşılmıştır.