21. Yüzyılın En Uzun Güneş Tutulması Gerçekleşti

Yaklaşık 2 milyar insan, tarihi bir olaya tanıklık etti. 22 Temmuz 2009′da gerçekleşen 21′inci yüzyılın en uzun güneş tutulması gerçekleşti. Tam tutulma, ayın gölgesinin Türkiye saati ile 03.53′de (yerel saatle 06.24′te) Hindistan’da Khambhat Körfezi’ne düşmesiyle başladı ve 07.18′de dünyayı terk etti. Tutulmanın hiç bir evresi, Türkiye’den izlenemedi.

The black dot is from where totality is seen, grey area is from where the eclipse will be partial. Time is UT. Source: eclipse.gsfc.nasa.gov

3 saat 28 dakika süreyle; Çin, Hindistan, Güney ve Doğu Asya (Nepal, Butan, Bangladeş, Myanmar), Japonya (Japon Ryukyu adaları), Endonezya’nın kuzeyi ve Filipinler’de yaklaşık 258 kilometre genişliğinde ve 15 bin kilometre uzunluğundaki bir koridor karanlığa gömüldü. Bu koridorda, ayın gölgesi, Türkiye saati ile 05.35′de Güney Pasifik Okyanusu üzerindeyken, tam tutulmanın, 6 dakika 39 saniye ile en uzun sürdüğü an gerçekleşti. Güneş tutulmasının özellike açık ve net izleneceği tahmin edilen Hindistan’ın Taregna köyü alışık olmadığı bir ziyaretçi kalabalığını ağırladı.

Astrofizik uzmanları, bu kadar uzun süreli bir güneş tutulmasını bir daha görmek için birkaç yüzyıl beklemek gerekeceğini söyleyerek olayın özelliğini vurguluyorlar. Bir daha bu kadar uzun sürecek bir güneş tutulması 2132 yılından önce beklenmiyor. Bu güneş tutulması, 11 Temmuz 1991′de Havai ve Güney Amerika’dan izlenebilen 6 dakika 53 saniyelik güneş tutulmasından sonraki en uzun güneş tutulması oldu.

Önce Hindistan’da izlenen tutulma, daha sonra Çin’e ve Pasifik Okyanusu’na kaydı. Hintli gökbilimci Pankaj BHAMA, ”Elde ettiğimiz görüntülerden güneş etrafında gök taşlarının oluşumu hakkında çok değerli bilgilere ulaşmayı umuyoruz” diyor. Öte yandan Hindistan’da çok sayıda hamile kadın tutulmayı bilhassa görmemeyi tercih etti ve evinde kapalı kaldı. Yerel inançlar güneş tutulmasının anne karnındaki bebeğe zarar verdiğini söylüyor. Yeni Delhi’de ilk bebeğine hamile olan bilgisayar programcısı Krati JAIN, ”Annem ve teyzemler karanlık ve perdeleri kapalı bir odada kalmam için ısrar etti, yatağa uzanıp dualar okumamı söylediler” dedi.

İstanbul Üniversitesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Hasan ESENOĞLU, tutulmanın olduğu bölgelerde bulunan insanların, güneşe doğrudan çıplak gözle bakmaması gerektiğini ifade ederek, ”Güneşe bakarken, güneş filtresi ya da güneş gözlüğü kullanılmalı. Sürekli değil kısa aralıklarla bakılmalı” dedi. Uzun süreli deprem ve tutulma verileri üzerinden akla gelebilecek herşeyin denenerek yapıldığı analizlerin, tutulmalar ile depremler arasında istatistiksel bir ilişkinin varolabileceğini olduğunu vermediğini göstermediğini vurgulayan ESENOĞLU, yine de yeni veriler eklenerek bu işlemlerin sürdürüldüğünü kaydetti.

Bu haber, AA, BBCTürkçe, NASA, NTVMSNBC, Radikal ve Zaman sitelerinden derlenmiştir.

Kaynakça
Güler, B. 2009. 21. Yüzyılın En Uzun Güneş Tutulması Gerçekleşti, yerbilimleri.com